KM การบริหารจัดการน้ำใต้ดิน

การบริหารจัดการน้ำใต้ดิน 

  

            โครงการมีการวางแผนการจัดสรรน้ำและบำรุงรักษาจะแยกเป็นอิสระของแต่ละบ่อสูบน้ำ ทั้งนี้จะมีการวางแผนก่อนเริ่มฤดูการส่งน้ำ   บ่อสูบน้ำใต้ดินแต่ละบ่อจะมีการจัดตั้งกลุ่มพื้นฐานการใช้น้ำ 1 กลุ่ม  แต่ละกลุ่มจะมีเกษตรกรหรือสมาชิกประมาณ 10-70 ราย โครงการ ฯ จะเป็นผู้กำหนดแผนการส่งน้ำและแผนการปลูกพืช โดยคำนึงถึงต้นทุนแล้วกำหนดประชุมกลุ่มผู้ใช้น้ำก่อนจะเริ่มการส่งน้ำ  แต่ละฤดูกาลเพื่อกำหนดพื้นที่เพาะปลูก  วิธีการส่งน้ำที่โครงการ ฯ นำมาใช้เป็นแบบหมุนเวียนเปิด-ปิด หัวจ่ายน้ำสู่พื้นที่เพาะปลูกของตน  วิธีนี้จะช่วยขจัดปัญหาการแย่งน้ำของเกษตรกรและให้รับน้ำได้อย่างทั่วถึง

            เนื่องจากการสูบน้ำต้องใช้กระแสไฟฟ้าในการสูบน้ำจากบ่อน้ำใต้ดิน เกษตรกรจะเป็นผู้ชำระค่ากระแสไฟฟ้า โดยทางโครงการ ฯ จะเป็นผู้จดสถิติการสูบน้ำให้ และคำนวณค่ากระแสไฟฟ้า ว่าเกษตรกรรายใดจะต้องจ่ายค่ากระแสไฟฟ้าเท่าใด  และส่งให้ทางสหกรณ์ในพื้นที่จัดเก็บค่ากระแสไฟฟ้าจากเกษตรกร เพื่อนำส่งให้การไฟฟ้าต่อไป

            สภาพการเพาะปลูก หลังมีโครงการ ฯ นอกจากสามารถสูบน้ำช่วยเหลือเกษตรกรในเขตโครงการ ฯ ในกรณีฝนทิ้งช่วงในฤดูฝนแล้ว  ยังสามารถสูบน้ำให้เกษตรกรปลูกในฤดูแล้งได้อีกด้วย ทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มมากขึ้น ส่วนด้านประสิทธิภาพการส่งน้ำนั้น น้ำที่สูบออกมาจากท่อส่งน้ำ จะไม่มีการสูญเสียน้ำเพราะส่งด้วยระบบท่อ พีวีซี ซึ่งฝังลึกจากผิวดินประมาณ 1 เมตร ไปสู่แปลงเพาะปลูกของเกษตรกรโดยตรง อีกทั้งเกษตรกรไม่ต้องสูญเสียพื้นที่เพาะปลูก สามารถทำการเกษตรเหนือท่อส่งน้ำได้        

 

-  การวางแผนการส่งน้ำ


 

            การส่งน้ำบ่อน้ำใต้ดินแต่ละบ่อ จะส่งน้ำแบบเป็นรอบเวร เกษตรกรจะได้รับน้ำครั้งละ 1 ราย หมุนเวียนกันไป ทั้งนี้จะมีการประชุมกลุ่มผู้ใช้น้ำ ก่อนเริ่มการส่งน้ำ เพื่อสำรวจความต้องการของเกษตรกรก่อนว่าจะเพาะปลูกอะไร เพื่อนำมาวางแผนการส่งน้ำให้ได้อย่างทั่วถึง  แต่ทั้งนี้ต้องพิจารณาถึงความสามารถในการให้น้ำของแต่ละบ่อร่วมด้วย  

ข้อมูลด้านการวางแผนบ่อสูบน้ำใต้ดิน  จำนวน  1  บ่อ

- จำนวนพื้นที่ชลประทานทั้งหมดของบ่อสูบน้ำใต้ดินมีจำนวนเท่าใด?
- อัตราการสูบน้ำ  5  วันต่อสัปดาห์  (หยุดวันเสาร์-อาทิตย์)
- ชั่วโมงการสูบน้ำ  =  10-12  ชั่วโมงต่อวัน 
- อัตราการไหลของบ่อสูบน้ำใต้ดินและความต้องการใช้น้ำของพืชที่ปลูกต่อไร่ต่อสัปดาห์  การคำนวณการใช้ข้อมูล  ดังต่อไปนี้
         ฤดูแล้ง                 พืชไร่  ใช้น้ำสัปดาห์ละ    70  ม.3 / ไร่ / สัปดาห์
                                    ข้าว    ใช้น้ำสัปดาห์ละ  100  ม.3 / ไร่ / สัปดาห์
                                                           เฉลี่ย  80  ม.3 /ไร่ / สัปดาห์
 
         ฤดูฝน                  พืชไร่  ใช้น้ำสัปดาห์ละ    60  ม.3 / ไร่ / สัปดาห์
                                   ข้าว    ใช้น้ำสัปดาห์ละ    80  ม.3 / ไร่ /สัปดาห์
                                                           เฉลี่ย  70  ม.3 / ไร่ / สัปดาห์
- ชนิดพืชที่เกษตรกรจะปลูกในฤดูนั้น ๆ  เป็นพืชชนิดใด?  เช่น  ข้าวหรือพืชไร่

  • - จำนวนพื้นที่ชลประทานที่เกษตรกรจะทำการเพาะปลูกมีทั้งหมดเท่าใด?

 

          เมื่อได้ข้อมูลทั้งหมดข้างต้นแล้วเราสามารถคำนวณหาพื้นที่ชลประทานที่สามารถใช้น้ำชลประทานได้เท่าใด?และจะได้จำนวนชั่วโมงการสูบน้ำตามรอบเวรต่อสัปดาห์ออกมาเป็นตารางการส่งน้ำเพื่อจะได้ให้เกษตรกรสามารถปฏิบัติใช้งานได้ต่อไป

  
หลักการคำนวณในการวางแผนการส่งน้ำในบ่อสูบน้ำใต้ดิน
1 คำนวณหาจำนวนพื้นที่ชลประทานที่จะสามารถใช้น้ำชลประทานได้มีจำนวนเท่าใดโดยสามารถคำนวณหาได้  ดังต่อไปนี้

 

จำนวนพื้นที่ชลประทาน 

= (อัตราการสูบน้ำ  5  วัน / สัปดาห์) X  (ชั่วโมงการสูบน้ำ/ วัน)  Xอัตราการไหล

                                     ความต้องการใช้น้ำของพืชที่ปลูก. 

            =     ?   ไร่

 

คำนวณหา  % ของพื้นที่ชลประทานในบ่อสูบน้ำใต้ดิน        

จำนวนพื้นที่ชลประทานที่คำนวณได้   x 100          =   ?  %

   จำนวนพื้นที่ทั้งหมดใน  1  บ่อสูบน้ำใต้ดิน 

 

คำนวณหาจำนวนชั่วโมงของบ่อสูบน้ำใต้ดินไร่ต่อสัปดาห์

 

จำนวนชั่วโมงการสูบน้ำ         

=  ( อัตราการสูบน้ำ  5  วัน / สัปดาห์ ) X (จำนวนชั่วโมงการสูบ / วัน)

                                    พื้นที่ส่งน้ำสูงสุด (ไร่)

                 

=               ?  ชั่วโมง

ตัวอย่างการคำนวณในการวางแผนการส่งน้ำฤดูแล้งปี 56/57 ในบ่อสูบน้ำใต้ดิน A1

บ่อสูบน้ำใต้ดินบ่อที่ A1 มีพื้นที่รวม  350  ไร่

อัตราการสูบน้ำ   200  ม.3/ชั่วโมง

กำหนดรอบเวรการส่งน้ำทุก 5 วัน

สูบน้ำสัปดาห์ละ 5 วัน ๆ ละ 10 ชั่วโมง

กำหนดอัตราการใช้น้ำของพืชเฉลี่ย 80 ม.3/ไร่/สัปดาห์

 

จะหาพื้นที่ส่งน้ำได้จากสูตร

 

               = 200(ม.3/ชั่วโมง)x10(ชั่วโมง/วัน)x5 (วัน/สัปดาห์)

                                80 (ม.3/ไร่/สัปดาห์)

               = 125  ไร่

 

     คิดเป็น = 125x100 = 35.71 %      ของพื้นที่เพาะปลูกทั้งหมดในบ่อหรือของพื้นที่

                      350                          เพาะปลูกของเกษตรกรแต่ละราย

 

 

สำหรับชั่วโมงการรับน้ำต่อไร่มีสูตรคำนวณดังนี้

 

ชั่วโมงการรับน้ำต่อไร่        =  จำนวนชั่วโมงการสูบน้ำในแต่ละสัปดาห์ (ชม)

                                                     พื้นที่การส่งน้ำสูงสุด (ไร่)

                                   

                                    =  5x10      = 0.40  ชม/ไร่  

                                         125

             หรือ      = 24 นาที่/ไร่

 

การวางแผนการจัดสรรน้ำจะพิจารณาวางแผนเป็น  2  ฤดู  ดังนี้

 

1.) การจัดสรรน้ำในช่วงฤดูแล้ง  (ธันวาคม-เมษายน)

          สิ่งที่จำเป็นที่สุด  คือ  ปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ตามที่ได้กล่าวมาแล้วในหัวข้อ  แหล่งน้ำใต้ดิน  น้ำที่สูบได้รวมกันได้ไม่เกิน  40  ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี  (2  โซนรวมกัน)  และน้ำที่สูบได้จากบ่อสูบน้ำใต้ดินแต่ละบ่อมีปริมาณจำกัดคือ  ประมาณ  200  ม.3/ ชั่วโมง    บางบ่อสูบได้เพียง  130  ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมงเท่านั้น  และควรสูบได้ไม่เกิน  12  ชั่วโมงต่อวัน  ดังนั้น  ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษา จะจัดการประชุมกลุ่มผู้ใช้น้ำเพื่อทำความเข้าใจให้กับเกษตรกรได้รับทราบปริมาณน้ำ ที่มีอยู่โดยกำหนดหลักการวางแผนการส่งน้ำมาเป็นตารางเพื่อที่เกษตรกรจะได้ปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง

 

2.) การจัดสรรน้ำในช่วงฤดูฝน  (พฤษภาคม-พฤศจิกายน)

          ในช่วงฤดูฝนของทุกปีเป็นฤดูที่เกษตรกรจะเริ่มเพาะปลูกพืชไม่ว่าจะเป็นข้าวหรือพืชไร่ก็ตามโดยที่ปริมาณน้ำชลประทานเป็นเพียงน้ำที่คำนวณทางทฤษฎีเพื่อเสริมให้กับพื้นที่เพาะปลูกเมื่อเกิดภาวะฝนทิ้งช่วง  ดังนั้น  ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่  จะมีการวางแผนการใช้น้ำไว้ล่วงหน้าโดยปฏิบัติเช่นด้วยกับการวางแผนการส่งน้ำฤดูแล้งแต่จะคำนึงถึงความต้องการใช้น้ำของพืชในช่วงฤดูฝนจะน้อยกว่าฤดูแล้งเนื่องจากมีปริมาณน้ำฝนเข้ามาเกี่ยวข้อง

 

Multimedia โครงการ

 

 

 

 

 


 


 

 

 

 

 

                                  

ผู้บริหาร

นายพงษ์ศักดิ์  ประสงค์วรรณะ

ผู้อำนวยการ

โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาสุโขทัย

ค้นหาโดย Google

นโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

13นโยบายสำคัญของกระทรวง

 

นโยบายกระทรวงเกษตรในพื้นที่โครงการฯ

โครงการ 5 ประสานสืบสานเกษตรทฤษฎีใหม่

โครงการเกษตรแปลงใหญ่(ข้าว)ต้นแบบ สุโขทัย

จำนวนผู้เยี่ยมชม

วันนี้13
เมื่อวาน45
อาทิตย์ที่ผ่านมา111
เดือนที่ผ่านมา589
รวมผู้เยี่ยมชม50612

Currently are 5 guests and no members online

speedtest

แปลงค่าพิกัด

ภูมิศาสตร์ (degrees decimal) =To/From=UTM

ระบบค้นหารูปแปลงที่ดิน

สถานะสิ่งของส่งทางไปรษณีย์

พยากรณ์อากาศ

จัดทำโดยศูนย์สารสนเทศ โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาสุโขทัย

สำนักงานชลประทานที่ 4  กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

โทรศัพท์ 055641799    โทรสาร 055641927

Mail:   This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.   โครงการฯ

                This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.   โครงการฯ

              This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.   ฝ่ายวิศวกรรม

                This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.   ฝ่ายจัดสรรน้ำ

 

admin:somchai 081-6054069